Naszym zadaniem jest zachęcić dziecko do czytelnictwa, rozbudzić w nim miłość do książek, zatem każda książka wydaje się być wartościowa. Gromadząc książki zgodnie z takim kluczem myślenia, spowodowałam, że biblioteczka mojego synka zaczęła pękać w szwach…. Nabywałam wszystkie książeczki, które wydawały mi się atrakcyjne z perspektywy mojego dziecka. Za wszelką cenę chciałam, aby książki kojarzyły się mojemu dziecku przyjaźnie i sympatycznie. Proces czytania miał być czynnością przyjemną, lekką, zabawną, kreatywną, ale na pewno nie nudną, żmudną, nieciekawą. Tylko, że często po przeczytaniu takich książeczek, dochodziłam do wniosku, że widoczny jest w nich przerost formy nad treścią. Zamykamy książkę i…brak jakiegokolwiek punktu zaczepienia do pytań, rozmów, refleksji.

Szybko zorientowałam się, kiedy moje dziecko osiągnęło wiek przedszkolny i zaczęło się coraz sprawniej komunikować, że prawdziwie wartościowe są książeczki, które dają asumpt do wspólnej dyskusji. Są zaczątkiem do ciekawej rozmowy. Nie wystarczy tylko zasypać obrazkami. Owszem wydania są śliczne, ale na etapie przedszkolnym to już za mało. Ważna jest treść. I nie chodzi tu jedynie o praktyczną stronę życia, ale też, a może nawet przede wszystkim o ogólną wiedzę o świecie, relacje międzyludzkie, emocje, postępowanie. To dopiero ma sens!

Idąc tym tropem, podzieliłam książki na te, do których lubimy wracać i które są zawsze impulsem do snucia ciekawych rozmów po lekturze oraz takie ,,na jeden raz”. Okazało się niestety, że tych pierwszych jest zaledwie garstka.

W poszukiwaniu naprawdę wartościowych książek zaczęliśmy odwiedzać z moim synkiem najbliższą bibliotekę. Stwierdziłam, że nie chcę już wyrzucać pieniędzy w błoto. Warto wspomnieć, że książki bogato zdobione, twardo stronicowe to koszt ok. 50zł. Zatem chyba dobrym pomysłem jest skorzystać z biblioteki i zapoznać się z jakąś pozycją książkową przed jej ewentualnym zakupem w księgarni.

Pragnę podzielić się się z Wami, moimi sprawdzonymi pozycjami książkowymi, które uważam za prawdziwe ,,perełki” w naszej domowej biblioteczce.

1. Seria książek o Puciu autorstwa Marty Galewskiej- Kustry. W skład serii wchodzi kilka tytułów: ( PUCIO MÓWI PIERWSZE SŁOWA, PUCIO I ĆWICZENIA Z MÓWIENIA CZYLI NOWE SŁOWA I ZDANIA, PUCIO NA WAKACJACH, ĆWICZENIA WYMOWY DLA PRZEDSZKOLAKÓW, PUCIO UMIE OPOWIADAĆ, Z MUCHĄ ŚWIAT ZWIEDZAMY I OPOWIADAMY, Z MUCHĄ NA LUZIE ĆWICZYMY BUZIE). W każdej z wymienionych części Pucio wraz z rodziną doświadcza mnóstwa interesujących przygód. Nie sposób się nudzić. Poznajemy codzienność głównego bohatera, przeżywamy z nim chwile ekscytacji, radości i smutków i nawet nie wiemy, kiedy nasze dziecko zaczyna pięknie i barwnie mówić oraz opowiadać.
2. Ken Kimura ,,999 kijanek”. To bardzo pomysłowo stworzona książka, której celem jest dotarcie za wszelką cenę do wyobraźni młodego czytelnika. Książka uczy przede wszystkim jak ważną wartością jest rodzina, wzajemna pomoc i poleganie na sobie. W jedności tkwi siła! Zdecydowanie polecam!
3. Beata Piątkowska ,,Opowiadania dla przedszkolaków”. W tej serii występują też: ,,Piegowate opowiadania”, ,,Opowiadania z piaskownicy” oraz ,,Opowiadania do chichotania”. (Wszystkie świetne!) Główny bohater to przedszkolak o wybujałej wyobraźni. W jego umyśle, fikcja często miesza się z rzeczywistością. Świat wymyślony przenika do codziennej rutyny, co owocuje masą zabawnych zdarzeń i okoliczności. Okazuje się, jak bardzo abstrakcyjne i odbiegające od ogólne przyjętych schematów, jest myślenie przedszkolaków. Przezabawna pozycja książkowa. Często do niej wracamy.
4. Herve Tullet ,,Figle migle”. Lektura tej książki pokazuje jak wspaniale można ćwiczyć kreatywność i spostrzegawczość małego dziecka i jednocześnie wspaniale się przy tym bawić.
5. Paulette Bourgeois, Brenda Clark ,,Franklin. Księga 1.” Tytułowy Franklin jest żółwikiem mającym różne przygody, pokusy i zmartwienia, typowe dla małych chłopców. ( Dostępna w naszej przedszkolnej bibliotece:)) Szczerze polecam!).
6. Emilie Beaumont, Valeria Eude ,,Kacper chodzi z głową w chmurach” (Jest również dostępna część ,,Kacper jest zły na swoich braci”). Kacperek jest niesfornym liskiem, mającym problem z koncentracją, brakiem skupienia, z ogólnym roztargnieniem i działaniem bez zastanowienia. Łatwo przewidzieć skutki takich poczynań.
7. Maite Dubois, Amadis Cande ,,Opowiastki do poduszki”. Zbiór krótkich opowiadań o rozmaitej tematyce nawiązującej do codziennych sytuacji życiowych.
8. Agnieszka Nożyńska- Demianiuk ,,Wiersze na dobranoc” (Właściwie to zbiór wierszowanych historii. Nasza ulubiona to ,,Dwie siostry” oraz ,,O Kajtku urwisie”).
9. Zdenek Miler, Hana Doskocilova ,,Krecik i telewizja”. (Dostępnych jest bardzo wiele części z tej serii, np. ,,Krecik i telefon”, ,,Krecik i stokrotka”, ,,Krecik i sanki”). Polecona przez mnie pozycja książkowa również jest dostępna w naszej przedszkolnej bibliotece.
10. Harald Sonesson ,,Muminki i niespodzianka” (oczywiście o przygodach Muminków znajdziecie mnóstwo książek, ale ta cieszy się naszą szczególną sympatią). Tę część szczególnie cechuje dobry żart wynikający z zaskakujących zdarzeń i niespodziewanych sytuacji. Wspaniałe dialogi oraz nietuzinkowe postacie są niewątpliwą zaletą tego arcydzieła dla dzieci. Oczywiście to zaledwie garstka ciekawych przykładów literatury dziecięcej. W zaprezentowanych powyżej książkach, kierowałam się naturalnie zainteresowaniem mojego dziecka. Wszystkie te książeczki wzbudziły nasz podziw i fascynację, a przede wszystkim w trakcie ich lektury dobrze się bawiliśmy…i bawimy, bo lubimy do nich wracać. Nasza domowa biblioteczka nie mogłaby istnieć bez Brzechwy, Tuwima czy Chotomskiej, jednak jesteśmy otwarci na nowości wydawnicze i chętnie poszerzamy nasze zbiory czytelnicze. Na koniec chyba powinnam przypomnieć, że warto czytać dzieciom, ponieważ czytanie rozwija mowę, wyobraźnię, daje kompetencje intelektualne na przyszłość. Rozwija pamięć, koncentrację i poczucie humoru. Wspólna lektura bardzo zbliża nas z dziećmi, buduje między nami więzi emocjonalne, ale daje też jeszcze coś ważnego…przyjemność! Myślę, że po ciężkim dniu, dobrze każdemu z nas zrobi relaks podczas wspólnie czytanej książki:))

Kochasz swoje dziecko?
A czytasz mu książki co najmniej 20 minut dziennie?
Taka lektura jest najlepszą inwestycją w jego przyszłość…
Zwłaszcza w dobie komputera i telewizji.

Czytanie książek wspiera rozwój psychiczny, intelektualny i społeczny dziecka. Zaspokaja wszystkie potrzeby emocjonalne malucha, a przy tym przynosi mu radość i pozostawia cudowne wspomnienia. Pamiętajmy, że czytając dziecku książkę, w istocie dajemy mu największy dar – swój czas, wyłączną uwagę, pełne zaangażowanie, nasz entuzjazm dla czytania, miłość. Dlatego dziecko, któremu codziennie czytamy, czuje się ważne i kochane. Tego rodzaju świadomość buduje jego poczucie własnej wartości – wewnętrzną siłę i wiarę w siebie. Czytanie dziecku dla przyjemności, dla samej radości bycia razem, wspólnej podróży w świat wyobraźni i przeżywania perypetii książkowych bohaterów daje rodzicom niezwykłą szansę rozwijania dziecięcej wrażliwości, współczucia, serdeczności czy otwartości. Codzienne głośne czytanie kształtuje więź między rodzicem a dzieckiem, ta zaś jest jedną z najważniejszych potrzeb rozwojowych malucha, warunkiem, by mógł wyrosnąć na zdrowego emocjonalnie i dojrzałego człowieka.

Czytanie dzieciom ułatwia im poznanie siebie

Regularne codzienne czytanie jest znakomitą szkołą inteligencji emocjonalnej. Dziecko poznaje całą gamę uczuć, uczy się je nazywać, dowiaduje się, jak można je wyrażać. Przekonuje się, że jego problemy nie są odosobnione – że inni też się boją, przeżywają smutki i cierpienia, że również się złoszczą, czują zazdrość, wstyd. Z książek płynie wszakże nie tylko szeroka, ogólna wiedza o życiu, lecz także wiedza i refleksja na własny temat. To sprawia, że dziecko coraz bardziej kompetentnie i swobodnie porusza się w skomplikowanym labiryncie ludzkich spraw, trafniej rozpoznaje własne i cudze emocje oraz motywacje, a także przewiduje następstwa określonych działań czy decyzji. Dlatego czytając dzieciom na głos, dajemy im też strategię radzenia sobie z problemami.

Czytanie dzieciom rozwija intelektualnie

Codzienne czytanie i prowadzony jednocześnie dialog – równie istotny jak lektura – nie tylko wzbogaca zasób słów i doskonali znajomość zasad i struktur języka, ale także stwarza okazję do formułowania i wyrażania własnych myśli, dzięki czemu dziecko osiąga swobodę w myśleniu i w mówieniu. Słuchając, maluch śledzi rozwój akcji i dialogów, dostrzega i przewiduje konsekwencje oraz zależności przyczynowo-skutkowe, a nawet wyłapuje niekonsekwencje w zachowaniach postaci lub konstrukcji opowieści. Dzięki lekturze dajemy naszej pociesze zasoby intelektualne i duchowe, które prowadzą do mądrzejszego i lepszego życia. Prawdopodobnie takie dziecko wybierze dla siebie mądrzejszy życiowy scenariusz niż jego rówieśnik niemający stałego kontaktu z książkami.

Czytajmy dziecku codziennie minimum 20 minut.

Wybierajmy książki:

• dostosowane do jego wieku, zainteresowań i rozwoju psychofizycznego, a także wrażliwości;
• mądre i ciekawe;
• napisane poprawną polszczyzną;
• kształtujące pozytywny stosunek do świata i wiarę w siebie;
• promujące właściwe wzorce postaw i zachowań, rozwijające dobry smak i poczucie humoru.

Pożytki z lektury w skrócie:

1. wspiera rozwój psychiczny dziecka, zaspokaja najważniejsze potrzeby emocjonalne – miłości, uwagi, stymulacji; wzmacnia poczucie własnej wartości;
2. przygotowuje do sprawnego czytania i pisania, uczy języka, rozwija słownictwo, swobodę w mówieniu, wyobraźnię, poprawia koncentrację, ćwiczy pamięć, ułatwia naukę i pomaga odnieść sukces w szkole;
3. przynosi wiedzę ogólną i rozwija zainteresowania, uczy myślenia logicznego, krytycznego, refleksyjnego, odróżniania dobra od zła, rozwija wrażliwość moralną, kształtuje na całe życie nawyk czytania i zdobywania wiedzy;
4. buduje mocną więź między rodzicem i dzieckiem, jest znakomitą formą rozrywki, rozwija poczucie humoru;
5. jest profilaktyką zachowań aspołecznych, przeciwdziała postawie ciągłego znudzenia, chroni przed zagrożeniami ze strony kultury masowej, zapobiega uzależnieniu od telewizji i komputera.

Terapia przez baśń – wzbogaca świat wewnętrzny dziecka, rozwija wyobraźnię i fantazję, wyzwala emocje i wrażliwość, uczy współczucia, empatii oraz wyrażania uczuć. Baśnie mają zawsze szczęśliwe zakończenia, więc przynoszą radość, budzą nadzieję i optymizm.
Rzeczywistość tam kreowana jest zgodna z myśleniem dziecka, przez co pomaga mu zrozumieć świat i siebie; pokazuje, jakie reguły nim rządzą, a poprzez wskazanie przewidywalności buduje w dziecku poczucie bezpieczeństwa. W baśni eksponowane są wartości moralne i wyraźny podział na dobro, które zwycięża, i zło, które zostaje ukarane. Dziecko zwykle mocno identyfikuje się z bohaterami pozytywnymi, a tym samym buduje własny system wartości i wzorców postępowania.
Systematyczne czytanie książek, dostosowanych do wieku i zainteresowań dziecka, pomaga dziecku dostrzec i nazwać spotykający go problem, jak i warianty rozwiązań.

Tworzy się relacja błędnego koła zależności. Dziecko szybko orientuje się, że kiedy płacze – otrzymuje to, co chce. Rodzice ulegają, bo mają niski próg tolerancji na niezadowolenie malucha, nie mają czasu na przeczekanie napadu buntu, boją się reakcji otoczenia itd. Syn lub córka wyczuwając słabość rodziców przejmuje władzę i kontrolę nad nimi. Z czasem dyktuje warunki i decyduje o porze snu, miejscu i sposobie jedzenia, wychodzenia na spacer. Zbyt duże obciążenie odpowiedzialnością za dorosłych rozstraja delikatny system nerwowy dziecka. Im więcej dostaje wolności, tym bardziej jest sfrustrowane i niezadowolone. Potrzebuje zdrowych granic wyznaczanych przez odpowiedzialnych rodziców.
Poradzenie sobie z „wymuszaniem” wymaga konfrontacji z uczuciami: złości, buntu, rozczarowania, czasami furii i ataków agresji ze strony naszej pociechy. Poczekanie, aż dziecko się uspokoi i wyciszy, a przytrzymanie, gdy atakuje i niszczy, to sposoby na opanowanie sytuacji.
Przeciwstawienie się rozzłoszczonemu skarbowi służy obu stronom: dorosły doznaje mocy rodzicielskiej, a dziecko stabilizuje się w sytuacji zdrowej zależności od mamy/taty.

Nie przemoc, ale moc. Zapobiega ona poczuciu bezradności, przyda się, gdy coraz starsze dziecko będzie domagało się więcej i więcej… Oczywiście trudniej jest ingerować w zachowanie dziecka, gdy ukochana babcia biegnie z odsieczą do wnuka, albo przypadkowi przechodnie kibicują matce próbującej uporać się z żenującą sytuacją…

Wtedy warto postawić sobie pytanie:
Na czym mi zależy, na aplauzie otoczenia, czy na moim odpowiedzialnym rodzicielstwie?
Zakaz, stawianie granic w domu pomaga dziecku radzić sobie z frustracją, która jest nieodzownym elementem życia. Każde nowe zadanie, współdziałanie w grupie niesie z sobą różnorodne przeżycia. Dziecko, które nie zahartuje się w domu, nie nauczy się radzić z uczuciami, czekać, pragnąć, szanować siebie i innych, nie będzie dobrze przygotowane do współżycia w grupie.
Jego postawa roszczeniowa, wymuszanie i manipulacja na pewno nie zapewni mu też radości życia.

Bielecka M. J., Płacz przynosi ulgę, łzy zmywają smutek,
„Wychowanie w Przedszkolu”, nr 11/2010

Wielu rodziców zastanawia się czy ich dziecko rzeczywiście uczy się angielskiego w przedszkolu. Oczywiście, występuje w programie nauczania. Odbywają się zajęcia w angielskiego w przedszkolu, ale przecież maluch nie pochwali się zaraz płynną angielszczyzną. Nie przetłumaczy Szekspira i nie zaśpiewa 'What a wonderful world’ Luisa Armstronga. (Chociaż szkoda!) Na efekty będziemy musieli trochę poczekać. Jednak spokojnie, mózgi naszych dzieci chłoną informacje i kodują wyrażenia, co z pewnością zaprocentuje w przyszłości.

Jednak możemy, a nawet powinniśmy prowokować delikatnie dzieci do osłuchiwania się z językiem, a czasem też stopniowo do odpowiadania po angielsku. Kiedy uczymy się ojczystej mowy, też najpierw słuchamy. Potem zaczynamy powtarzać, a następnie komunikujemy się z otoczeniem. Podobnie jest z nauką języka obcego. Postarajmy się zatem, aby nasze dziecko słuchało tekstów angielskich: piosenek, wyliczanek, wierszyków, prostych zdań. Zachęcam do mówienia po angielsku do dzieci, jeśli operujecie chociażby podstawowymi umiejętnościami. (Ale uwaga! Jeśli nie jesteście pewni poprawnej wymowy, najpierw to zweryfikujcie. W przyszłości, ciężko będzie wyeliminować błędną wymowę czy nieprawidłowe nawyki językowe). Jeśli nie wprowadzacie dwujęzyczności, nie epatujcie też angielskim uporczywie i nie oceniajcie, a raczej doceniajcie każdy nawet najmniejszy postęp językowy. Jak wspierać w warunkach domowych naukę języka? O, jest na to wiele ciekawych metod i zabaw. Postaram się je krótko zaprezentować.

Włączajcie angielskie zwroty i wyrażenia do codziennych rozmów. Wystarczy, że od czasu do czasu w waszych rozmowach pojawią się jakieś zdania po angielsku. Na przykład wskazując na kubek z herbatką, zapytać można: Would you like some tea? Witając się czasem można powiedzieć: Hello, how are you? Łatwo nawet w trakcie wspólnej zabawy wykorzystać zwroty typu: Excuse me czy sorry. Kiedy widzimy, że pociecha ma problem, można zapytać: Can I help you? Do you agree? Popularnych prostych zwrotów, które zna bez wątpienia każdy z nas, jest bardzo wiele i nie bójmy się ich używać. Chociażby: thank you/ yes/ no/ Great!/ Of course!/ Good idea!/ Good job!/ No problem!/ I hope so/ Never!/ No way! Bez obaw, języki się dziecku nie pomieszają. Umysł ludzki już na etapie bardzo wczesnego dzieciństwa umie rozdzielić języki. Można też się umówić, że jeden dzień w tygodniu mówimy tylko po angielsku, ale muszą się w to zaangażować wszyscy członkowie rodziny.

,,Głuchy telefon”. Znana popularna zabawa, którą możemy znakomicie wykorzystać również do nauki języków obcych. Nie zaczynajmy jednak od zdań, ale od prostych słówek. Typu: cat/ dog/ home/ teddy/ car/ doll. Ostatnia osoba musi oczywiście głośno i poprawnie powiedzieć wyraz. W miarę upływu czasu, można próbować prostych zdań, np. I can swim/ I can jump.

„Spider and flies” (pajączek i muszki). Jedna osoba musi grać pająka. Kiedy krzyknie: Flies are flying- dzieci biegają, też można to zrobić przy muzyce. Potem muzyka cichnie, okrzyk: spider is comming. Wtedy dzieci muszą się zatrzymać i stać nieruchomo. Pajączek szuka osoby, która się poruszyła.

„Kim’s game„. Należy położyć różne przedmioty i je nazwać. Przykładowo: book/ pen/ apple/ bag/ shoes. Potem zakrywamy przedmioty chustą, dyskretnie chowając jedną z rzeczy. Dziecko odpowie po angielsku czego brakuje.

,,Kolorowe piłeczki”. Do tej zabawy wystarczy kilka piłeczek w różnych kolorach. Podajemy sobie dookoła piłeczki. Następnie wykrzykujemy nazwę jakiegoś koloru, np.: orange! Wtedy osoba, u której zatrzymała się pomarańczowa piłeczka wstaje i zamieniamy się rolami. Zabawę tę często się modyfikuje do jednej piłki. Rzucamy piłkę do dziecka mówiąc kolor po polsku, dziecko odbija piłkę, tłumacząc kolor po angielsku. Możemy się umówić, że maluch nie łapie piłki, gdy usłyszy kolor, np. czarny.

„What I have drawn?” (Co narysowałem?) Rysujemy coś na tablicy, a dziecko próbuje zgadnąć po angielsku co to jest. Oczywiście dzieci już muszą znać w tej zabawie chociaż kilka słówek. Chodzi głównie o praktykę i utrwalanie. Rysujemy dom, dziecko woła: house; rysujemy słońce, dziecko woła: sun!; rysujemy krowę, dziecko woła: cow! Jeśli nie mamy talentu plastycznego, zawsze możemy wspomóc się flashcards (czyli gotowymi kartami z obrazkami, koszt takiego kompletu to ok. 30 zł). Zresztą flashcards mają zastosowanie w wielu zabawach, również przydadzą w 'guessing game’.

„Guessing game.” Wystarczy wyciąć otwór w kartce z bloku technicznego o średnicy około 4cm. Następnie pod spodem nakładamy obrazek z flashcards, w ten sposób, że dziecko widzi tylko jego fragment i pytamy: What is it? Dzieci uczą się w tej grze nie tylko języka, ale i ćwiczą refleks, a także spostrzegawczość.

,,Części ciała”. Uczymy nazw części ciała pokazując na sobie. Wskazujemy na głowę mówimy: head; wskazujemy na nogę, mówimy: leg itd. Potem dziecko pokazuje części ciała na sobie, w ten sposób, że my wymawiamy, a dziecko wskazuje część ciała. Można do tego użyć rysunki lub flashcards z odpowiednimi partiami ciała. Na naukę części ciała jest wiele sposobów. Możemy też rysując postać zapytać o czym zapomniałam? Niech dziecko odpowie po angielsku, np. nose/ eye/ ear.  A kiedy już znamy nieco podstawowe części ciała po angielsku…

,,Powitanie w parach” Super jeśli będzie więcej niż jedna para, ale nie jest to konieczne. Może to po protu zrobić rodzic razem z dzieckiem. Wydajemy komendy i dotykamy się danymi częściami ciała, np. shoulder to shoulder i dotykamy się ramionami; knee to knee i dotykamy się kolanami, hand to hand- podajemy sobie dłonie.

,,Zgadywanki”. Można tu też wykorzystać flashcards. Ilustracje w tym okresie nauki są naprawdę niezastąpione. Przygotowujemy sobie jakiś zestaw tematyczny, np. owoce. Następnie losujemy jedną kartę, w taki sposób, że widzi ją tylko dziecko i staramy się zgadnąć co prezentuje obrazek. Dochodzimy to tego poprzez zadawanie pytań oczywiście w języku angielskim: Is it banana? Is it cherry? Is it lemon? Is it plum? Is it coconut? Dziecko musi potwierdzić lub zaprzeczyć, ale na początku wystarczy jeśli odpowie: yes lub no. Oczywiście podobnie można bawić się z ilustracjami przedstawiającymi: zabawki, liczby, pojazdy czy zwierzęta. Można naturalnie użyć też prawdziwych owoców lub przedmiotów użytku codziennego. Podobnie jak w kolejnej zabawie, którą postaram się przybliżyć.

„What have I got in my box?” (Co mam w pudełku?) Potrzebne jest pudełko, najlepiej tekturowe. Robimy w nim otwór na rączkę dziecka. Chowamy do środka przedmiot np. samochodzik i prosimy, aby dziecko zgadło i powiedziało po angielsku co to jest za przedmiot. Dziecko powinno włożyć rączkę do pudełka i nie podglądając, zgadnąć.

,,Ciuciubabka”. Zawiązujemy dziecku apaszkę na oczy, a przed nim rozkładamy różne przedmioty. Zadaniem dziecka jest odgadnięcie po dotyku, co to jest za przedmiot oraz jak brzmi jego nazwa w języku angielskim.

,,Moje ulubione danie”. Przygotowujemy wspólnie z dzieckiem jego ulubione danie i przy okazji nazywamy kolejne składniki. Mój synek uwielbia naleśniki, więc kiedy je robię, powtarzamy słownictwo w trakcie łączenia składników. Przykładowo, wsypuję mąkę, mówię: flour, wlewam mleko, mówię: milk. Mój synek czasem po mnie powtarza, a czasem tylko słucha. Można tę zabawę wykorzystać przy każdym daniu i włączając dowolny składnik. Może to być równie dobrze ulubiona sałatka.

,,Ile zapamiętasz?” Ta zabawa uczy prawidłowej wymowy, ale też trenuje pamięć i naturalnie prowadzi do utrwalenia słownictwa. Mówimy jakieś proste zdanie np. I like tea i prosimy dziecko o powtórzenie. Następnie, np. I like shopping/ I like swimming. Można to też zrobić z pojedynczymi słowami. Zabawa taka funkcjonuje też pod nazwą ,parrot’ kiedy to dziecko udaje jak papuga i powtarza każde zasłyszane od nas słowo w obcym języku.

,,Chowamy się do domków”. Zabawa doskonała przy nauce na przykład nazw zwierząt. Najpierw powtarzamy nazwy zwierząt. Pokazujemy je na zdjęciach, ilustracjach, obrazkach. Następnie umawiamy się, że dzisiaj najbardziej niebezpiecznym zwierzęciem będzie na przykład: lion i kiedy jego nazwa padnie, dziecko musi schować się do domku. (domek może być umowny, może to być namiot do zabawy). Potem, pokazujemy karty ze zwierzętami i wymawiamy ich nazwy. Kiedy przyjdzie pora lwa, dziecko powinno schronić się w namiocie. Można się w to bawić także całą rodziną. Domek wówczas można symbolicznie stworzyć dłońmi układając je w daszek.

,,Wieża”. Do zabawy potrzebujemy flashcards lub zwykłych obrazków z przedmiotami oraz plastikowych kubeczków. Ustawiamy z nich naprzemiennie wierzę. Dziecko dmucha i wieża burzy się w określonym miejscu. W zależności jaki obrazek przypadnie na szczyt wieży, dziecko powinno go nazwać po angielsku. Oczywiście na początku, pomagajmy nazwać przedmioty. A już sama zabawa w zdmuchiwanie wieży będzie prawdziwą frajdą.

,,Wąż”. Układamy na podłodze ,,węża” z obrazków. Dziecko ma za zadanie skakać po kolejnych ilustracjach, na sygnał stop, zatrzymuje się i mówi po angielsku słowo opisujące obrazek, na którym dziecko właśnie się znalazło.

Oczywiście, zabaw językowych jest znacznie więcej, jednak skupiłam się w powyższym artykule głównie na grach odpowiednich dla najmłodszych adeptów języka. Poza tym zależało mi na tym, aby były to zabawy, które można wykorzystać w domu i przy ograniczonej liczbie osób (nawet w parze dziecko rodzic). Naturalnie wszystkie zabawy można modyfikować zgodnie z własnym uznaniem. Poszczególne zasady są tylko schematami i mają być po prostu inspiracją. Rodzice, bądźcie kreatywni. Wymyślajcie zabawy sami! Wykorzystujcie zabawki, książeczki, płyty…i wszystko co macie w swoim zasięgu! Każdy z nas przy odrobinie wyobraźni może stworzyć indywidualną zabawę skierowaną do możliwości i potrzeb naszych pociech.

Warto wspomnieć, że nauka poprzez zabawę jest najprzyjemniejszą formą edukacji. A przecież na początku nauki języka obcego trzeba zadbać o to, żeby zachęcić dziecko do poznawania języka, rozbudzić pozytywne skojarzenia. Najgorszą rzeczą jaką można zrobić, to zniechęcić na samym starcie. Lepiej dobrze się bawić i pokazać, że język angielski jest fajny. Poza tym wspólne zabawy budują bliskie relacje, zaufanie. Zabawy językowe dzięki temu, że bazują na piktogramach, muzyce i ruchu wpływają ponadto na różne typy pamięci: wzrokową, słuchową, kinestetyczną. Poprawiają integrację sensoryczną dziecka i trenują motorykę narządów mowy. Zatem, moi drodzy: Have fun!

Ariadna Gomza

Bibliografia:

Lee, Wiliam Rowland: Language teaching games, Oxford Univesity Press, 1990, s. 194- 202.
Nixon, Caroline: Games and activities for younger learners, Cambridge University Press, 2010, s. 128.
Smith- Dluha, Gabrielle: Gry słowne dla początkujących, Rea,Warszawa, 2013, s.160.

Na szczęście istnieje wiele sposobów, aby wspomóc dziecko w przyjmowaniu właściwych prawideł polskiej mowy. Przede wszystkim powinny one opierać się na ogólnych zasadach:

• Rozmawiajmy z dzieckiem jak najczęściej (to nie tylko wpływa na mówienie, ale i na pogłębienie więzi emocjonalnej). Dajmy się dziecku wypowiedzieć. Wsłuchajmy się w to, co mówi i jak mówi, by móc skorygować jego błędy. Ważne, by nie krytykować mowy dziecka, nie wyśmiewać i nie porównywać go z rówieśnikami. Takie zachowania mogą wpłynąć negatywnie na samoocenę dziecka lub nawet przyczynić się do strachu i zahamowań przed mówieniem.
• Pozwólmy na swobodną zabawę z rówieśnikami. Kontaktując się z innymi dziećmi, nasza pociecha poszerza swoje słownictwo a także ćwiczy komunikację interpersonalną. Również zabawy ruchowe są bardzo ważne w kształtowaniu mowy.
• Czytajmy! Czytanie książek niesamowicie rozwija u dzieci kompetencje językowe i komunikacyjne, w tym umiejętności poprawnego mówienia i słuchania. Książki rozbudzają wyobraźnię a także zainteresowanie poprawnym brzmieniem i kulturą języka ojczystego.
• Śpiewajmy… Oprócz doskonałego wpływu na mówienie, śpiewanie poprawia koncentrację, nastrój i jest sposobem na pokonanie barier. Najnowsze badania pokazują, że śpiewanie poprawia iloraz inteligencji u dzieci, a także ma związek z odpornością organizmu, bowiem dzieci, które śpiewają- mniej chorują. Warto łączyć zabawy ruchowe ze śpiewaniem lub wyliczaniem.
• Naśladujmy. W nabywaniu mowy bardzo dużą rolę odgrywa słuch fonematyczny. Warto go trenować. Do tego właśnie wspaniale nadają się różnego rodzaju onomatopeje. Możemy wspólnie naśladować odgłosy otoczenia, np. dźwięki pojazdów czy zwierząt. Istotne jest również odgrywanie scenek nawiązujących do realnego życia, np. rozmowa przez telefon, dialog w sklepie, spotkanie przy herbatce czy opieka nad lalką, która symbolizuje dziecko. Takie zabawy wpływają na różne typy rozwojów: motoryczny, językowy, poznawczy, społeczny i emocjonalny.
• Dbajmy o poprawną formę treści. Gdy dziecko mówi niepoprawnie, powtórzmy po nim tę samą treść w poprawionej formie, ale nie nalegajmy, żeby dziecko powtarzało słowo. To może zniechęcić do mówienia. Poza tym, nie wymagajmy od przedszkolaka prawidłowej artykulacji. Zwróćmy natomiast uwagę przy okazji czy nasza mowa jest wyraźna i czy posługujemy się poprawną polszczyzną.

Najczęściej popełniane błędy:

1. Odmiana dat i liczebników porządkowych. Mówmy ,,pierwszy maja”, ,,piąty lipca”- a nie, ,,pierwszy maj”, ,,piąty lipiec”.
2. Nie w ,,dniu dzisiejszym”- tylko ,,dzisiaj”.
3. Nie używajmy zwrotów typu ,,miesiąc czasu” czy ,,rok czasu” tylko ,,rok”, ,,miesiąc” lub dłuższy okres/ dłuższy czas.
4. W ,,cudzysłowie”- to jedyna poprawna wersja.
5. Nie używajmy tautologii (masło maślane). Zwroty typu: ,,cofać do tyłu”, ,,poprawić na lepsze”, ,,fakt autentyczny”, ,,akwen wodny”- nie są poprawne.
6. Zamiast: ,,przekonywujący”- powinno być użyte ,,przekonujący.
7. Zamiast: ,,wczorej”, ,,dzisiej”- ,,wczoraj”, ,,dzisiaj”.
8. Zamiast: podaj mi ,,tą” książkę- podaj mi ,,tę” książkę.
9. Zamiast: ,,włanczać”-włączyć (nie mamy włancznika, ani wyłancznika).
10. Często zdarza się słyszeć zwrot: ,,iść po najmniejszej linii oporu”- Nie! Mówmy: ,,iść po linii najmniejszego oporu” (to nie linia powinna być mała, tylko opór).
11. Słyszymy po wielokroć ,,w każdym bądź razie” a to niepoprawnie. To kontaminacja dwóch zwrotów ,, w każdym razie” i ,,bądź co bądź”. Zatem musimy wybrać tylko jeden z nich, aby było poprawnie.
12. Bardzo popularne ,,wziąść” jest zdecydowanie niepoprawne. ,,Wziąć” jest jedyną poprawną formą.
13. Nie ,,wogle”, ale ,,w ogóle”.
14. Nie ,,wiater”, tylko ,,wiatr”
15. Nie ,,swetr”, tylko sweter”
16. Wiele czasowników nastręcza nam trudności, przykładowo:
    • nie ,,lubiałem”, tylko ,,lubiłem”;
    • nie ,,kupywać”, tylko ,,kupować”;
    • nie ,,poszłem”, ,,weszłem”, tylko ,,poszedłem” i ,,wszedłem”;
    • nie ,,kopaj”, tylko kopnij.

Rodzice muszą pomóc dziecku opanować trudną naukę posługiwania się naszym pięknym, ale jakże trudnym językiem polskim.

Warto dbać od najmłodszych lat o poprawność i sprawność językową a także pamiętać o etyce słowa. Należy przypominać dziecku o tym, że trzeba uważnie słuchać innych oraz szanować swojego rozmówcę. Zwracać uwagę, że trzeba unikać wszechobecnych wulgaryzmów i że każdy człowiek ma prawo do wyrażania swoich poglądów. Warto zwracać się do innych przyjaźnie, grzecznie i życzliwie.

Dlaczego kultura języka polskiego jest taka ważna? Ponieważ każdy z nas postrzegany jest poprzez sposób w jaki mówimy. Istotne jest zatem jak dobieramy słowa, konstrukcje zdań i jaki styl ma nasza komunikacja. Czy postrzegani jesteśmy jako ludzie kulturalni, czy raczej ubodzy duchowo, o zawężonych horyzontach myślowych. Błędy językowe świadczą niestety o braku kultury, a osoby popełniające je, uważane są za mniej bystre.

Poza tym, pamiętajmy, że dbając o język naszych dzieci, uczymy je wyrażania ich własnego sposobu myślenia i kultury. Język, którym będą się posługiwały w przyszłości, będzie świadectwem o nich samych, zatem to szalenie ważne, by posługiwać się poprawną polszczyzną.

Bibliografia:
B. Ciecierska- Zajdel, Trening głosu, Wyd. Edgard, Warszawa 2012.
S. Horn, Sztuka walki językiem, Wyd. Studio Emka, Warszawa 2014.
S. Morreale, B. H.  Spitzberg, J. K. Barge, Kominikacja między ludźmi, PWN, Warszawa 2015.

Ariadna Gomza